RADYOLOJIK TERMINOLOJI VE TEMEL KAVRAMLAR

[DICOM]

RADYOLOJIK TERMINOLOJI VE TEMEL KAVRAMLAR   

ONSOZ
 
Tibbi goruntuleme teknolojisi dunyanin en hizli gelisen bir bilim dalidir. Bu alanda kullanilan teknolojilere genel olarak goz atacagiz. Bu meslege yonelecek adaylarimizla bilgilerimizi paylasarak meslegi sevdirmeyi amacladim. Bunun yaninda uluslararasi alanda kullanilan radyolojik terminoloji ve Temel kavramlar'i gozden gecirerek meslektaslarimin gunluk hayatinda kullandigi kavramlari dogru algilamasina katkida bulunmayi dusunuyorum

Tibbi goruntuleme teknolojisinin temeli; Insan, bilim ve teknik uclusune dayanir. Bu alana yonelecek adaylar tibbi ve teknolojik gelismelere ilgi duymalidir. insanlarla kolay iletisim kurabilmesi, analitik dusunebilme yetenegine sahip olmalari da onemlidir. insana ve meslegine saygi temel prensiptir. Meslegimizde TIP ve teknoloji icicedir. Bu nedenle  tibbi temel bilimleri (anatomi, fizyoloji, patoloji vb) ve teknolojik kavramlari (CT, MR, Nukleer TIP, DICOM, PACS, enformasyon ve bilgisayar teknolojilerini takip edebilmek icin fizik ve matematik derslerinde basari olmalari gerekiyor) iyi bilmek ve takip etmek bir zorunluluktur. Ogrenim Bachelor ve master duzeyindedir.
 
Turkiye’deki ogrencilik yillarimda hatirlayabildigim kadariyla bu alanda Turkce kaynak kitap ve dokuman bulmakta zorlaniyorduk. Meslegimizi ogrenebilmek ve kendimizi gelistirebilmek icin hocalarimizin ders notlari ile yetinmek zorundaydik. Meslege hazirlanmamizda pratik calismalarimizdan sorumlu koordinatorlerin ve meslege uzun yillarini veren meslektaslarimizin da buyuk katkilari oldu.
 
Ogrenim, staj ve calisma hayatim boyunca bize mesleki alandaki bilgi, birikim ve  desteklerini esirgemeyen degerli hocalarima, meslektaslarima ve ogrenci arkadaslarima tesekkur ederim.

Meslegime kucuk de olsa bir katkida bulunabilmek umidiyle Avrupa’daki takip ettigim  programlardaki ders notlarimi meslektaslarimla ve ogrenci arkadaslarimizla paylasmak istedim. Ancak bilgisayarimin klavyesi Turkce olmadigi icin bazi harf hatalarini anlayisla karsilayacagininzi umit ediyorum.


Temennim en kisa surede Medical Imaging Technology alaninda ulkemizde butun meslektaslarimizin yararlanabilecegi ve kaynak alinacak saygin bir kitabin hazirlanmasidir.


Degerli hocalarimizin, meslektaslarimizin ve ogrenci arkadaslarimizin elestiri,  oneri ve katkilarindan memnun olacagimi belirtir ve  en iyi dileklerimi iletirim.

Saygilarimla,
Sukru Aslan

Medical Imaging Technology
Dicom1990@gmail.com

KITAP HAZIRLIK CALISMASI-2010

[DICOM]

Kitap, dokuman, sunum ve ders notlarindan olusmaktadir.

Fundamenren van de Radiologie
Dr. J.H.J. Ruis
Dr. J.AM. Lemmens

Radiodiagnostisch Onderzoek ( Radyolojik Arastirmalar -Elsevier )
J. Dol-Jansen
S. Geers-van Gemeren

Stralingsfysica ( Radyasyon Fizigi - Elsevier Flamence)
F. Weissman
J . Welleweerd

Techniek in de Radiologie (Radyoloji de Teknoloji   Elsevier)
T. Dam
R. Lip
W. Weissman

Radiobiologie en stralingsbescherming
Radiobioloji ve Radyasyondan korunma  Elsevier)
V.J. De Ru
J. S. Scheurleer
J. Welleweer
M.L. Wesselink

Atlas of Radiologic Anatomy
Williams & Wilkins Lothar Wicke

Radiologische atlas
Radyolojik Anatomie ve patolojileri 4 bolumde incelemektedir. Avrupa’da Radyolog, TIP doktoru ve Teknologlar icin  ders ve kaynak kitabi olarak tavsiye edilmektedir.  Helicon

Deel 1 Thorax
Professor dr. A.L. Baert

Deel 2 Urogenitaal Stelsel en Bijnieren ( Helicon)
Prf. dr. A.L. Baert
Prf. dr. R. Oyen

Deel 3 Skelet
Prf. dr. A.L. Baert

Deel 4 Spijsverteringsstelsel
Prf. dr. E. Ponette

MRI in Practice
Catherine Westbrook MSc, DCRR, CTC Senior Lecturer
Anglia Polytechnic University Cambrige UK
Carolyn Kauth Roth RT (R) MR CT (M) (CV)
Fellow SMRT (Section for Magnetic Resonance Technologists)
Director Technologists Continuing Education and MRI Internship
Programs for Technologists
University of Pennsylvania Health Systems, Philadelphia, USA

Imaging Atlas of Human Anatomy
Jemie Weir
Peter H Abrahams

MAGNETIC RESONANCE IN MEDICINE
The Basic TextBook of The European Magnetic Resonance Forum
Edited by Peter A. RINCK

MAGNETIC RESONANCE IMAGING
Basis for interpretaion
Robert Sigal
D. Doyon
Ph. Halimi
H. Atlan

MAGNETIC RESONANCE IMAGING
Physical and Biological Principles
Stewart C. Bushong

PRINCIPLES OF RADIOLOGICAL PHYSICS
Donald T. Graham
Paul Cloke

PRACTICAL RADIATION PROTECTION IN HEALHTCARE
C.J. Martin and D.G. Sutton

POCKET OF ATLAS SECTIONAL ANATOMY CT AND MRI
Torsten B. Moeller
Emil Reif

INTRODUCTING TO RADIOLOGICAL SCIENCES AND PATIENT CARE
ADLER & CARLTON ( Saunders Elsevier)

Woordenboek E-N/N-E, Dr. PLM Kerkhof

Textbook of radiographic positioning and related anatomy,
Kenneth L. Bontrager

Siemens Medical system MRI, CT, US Application grup ders notlari

Philips Medical system MRI Application grup ders notlari

Hologic medical mamografi ders notlari

Hermes nucleaire medicine system ders notlari

Dr. Ch. Machtelinckx Klinik bioloji

Dr. L. Mesotten nucleaire medicine

P. Palmans

H. Francois
     
Prof. Dr. J. De mey Kliniek chef Borst radiopathologie

Dr. F. van den broucke

Prof Dr. C. Bruecq Kliniek chef Borst radiopathologie

Prof. Dr. J. lamote Radiopathologie Borst kanker Mammografie

K. Van Hyfte Interventionele Borst Procedure Mammografie, Basis principes mammografie

N. Buls Master Science Digital mammography system

Dr. P. D’Haenens Kliniek chef Radiologie onderzoek procedure

Dr. P. Vanhoenacker

Dr. Ph Simons

Dr. H. De winter Nucleaire Geneeskunde onderzoek procedure


Radiographic Anatomy and positioning
Radyolojinin Temel Prensipleri
By Kenneth L. Bontrager (Author)
Barry T. Anthony         (Author)

MRI The Basics
MRI in Temel prensipleri)
Ray H. Hashemi, William G. Bradley, Jr., Christopher J. Lisanti

PACS AND IMAGING INFORMATICS
BASIC PRINCIPLES AND APPLICATIONS
H. K. Huang, D.Sc., FRCR (Hon.)
Professor of Radiology of Biomedical Engineering
University of Southern California, Los Angeles

Chair Professor of Medical Informatics
The Hong Kong Polytechnic Universty
Honorary Professor, Shanghai Institute of Technical Physics
The Chinese Academy of Science

[DICOM]

RADYOLOJIK TERMINOLOJI VE TEMEL KAVRAMLAR


Teknoloji uzmanı, radyolojik inceleme ve konumlandırmada terminolojiyi doğru kullanmalidir.

Bu bölümde projeksiyon terminolojisini ve anatomik konumlandırma tekniklerini inceleyecegiz.

 
Genel terminoloji

radyografik görüntü bir röntgen filmi veya digital bir ortamda X ışınları kullanılarak  hastanın istedigimiz anatomisini içeren bir görüntüdür.

radyolojik incelemelerde onemli prosedur:

1)   Konumlama belirlenmesi ve x ışınları sentralizasyonu
2)   radyasyondan korunma önlemlerinin belirlenmesi
3)   Teknik parametrelerin seçimi
4)   Radyolojik inceleme ve çekim talimatlarina uyum örneğin hasta icin (solunum, vucut hareketleri vb)
5)   Görüntü işleme reseptör secimi vb.

Anatomik (yüz) pozisyonu,
 
• Bu pozisyondaki kişi ayakta, vucut dik durumda, kollar gergin, bas, avuç içi ve ayaklar ileri doğru bakacak konumdadir.

[DICOM]

Radyolojik projeksiyon

Posteroanterior (PA): dorso-ventraal

Arka-ön projeksiyonda çekilen radyografide x-ışınları sırt bölgesinden vücuda girer . ornegin x-ray thorax PA  (akciger) grafisinde oldugu gibi.

Anteroposterior (AP): ventro-dorsaal On- arka projeksiyonda çekilen radyografide   x-ışınları gogus-karin bölgesinden vücuda girer ve sirt bolgesinden vucudu terk eder . ornegin x-ray AP thorax (akciger) grafisinde oldugu gibi.

Not:
-   PA ve AP goruntulemede x-ışınları coronal plani 90 ° ‘lik bir aci ile keser. Sagital plan’la parallel yol alir.

-   Teshise yonelik bazi radyografiler de PA oblik ve/veya AP oblik olarak cekilebilir.

 
AP of PA oblique projeksiyon    

X isinlarinin vucuda giris yonune gore AP veya PA oblik pozisyonunda radyolojik inceleme yapilir.


Mediolaterale en lateromediale projeksiyon
X isinlarinin giris yonunu tayin eder.

Radyolojik incelemede vucudun genel pozisyonlari

Supine
Hasta sırt üstü uzanıp yatar, yuz kismi x isinlarinin yonune dogru bakar AP pozisyondadir.
 
Prone
Yuz üstü (karın uzerine) uzanıp yatar, x isinlarinin vucuda giris yonu PA pozisyondadir.

Erect
Hasta ayakta veya oturabilir, x-isinlarinin yonu AP pozisyondadir.


Recumbent
   
•   Dorsal recumbent: sirt ustu yatar pozisyon
•   Ventral recumbent: Karin uzerine yatar pozisyon
•   Lateral recumbent: Yan tarafina yatar pozisyon

Trendelenburg
Hasta sırt üstü uzanır, bas kismi ayaklardan biraz daha asagi olacak sekilde yatar. X-isinlarinin yonu AP pozisyondadir.

Sim’s
Hasta masaya sol yan tarafi uzerine uzanarak, sol ayagi gergin sekilde yatar ( oblik pozisyonunda). Sag ayagini sekildeki gibi karin bolgesine dogru ceker.

Fowler’s
Sekildeki gibi hasta sırt üstü uzanır, ayak kismi, bastan daha asagi olacak sekilde yatar ve x isinlarinin yonu AP pozisyondadir.


Lithotomy
Sekildeki gibi hasta sırt üstü yatar. Bu pozisyon retrograde urgrafide uygulanir.

Not: kitapta icinde sekil ve butun detaylar yer almaktadir. Bu yazi on bilgilendirme niteligindedir

[DICOM]

RADYOLOJIK TERMINOLOJI VE TEMEL KAVRAMLAR

Spesifik pozisyonlar


Lateral

Not:

Lateral ve oblik pozisyonlarda isimlendirme image receptor tarafidir.

Lateral; imaj recoptoru (masa ) hastanin sol tarafinda ise sol lateral grafi diye adlandirilir. Radyolojik incelemelerde sag ve sol lateral grafi alinir.

Oblique: Oblik pozisyonunda hastanin sirt kismi masa tarafinda ise arka (posterior) oblik diye adlandirilir.

Radyolojik incelemelerde hastanin klinik bulgularina ve radyoglarin tercihlerine gore sag veya sol anterior (on) oblik grafi ve sag veya sol posterior (arka) oblik grafi’ler cekilebilir. 


Oblique pozisyon

Not:

•   Oblique pozisyonlar,  ¾  olarakta adlandirilirlar.

•   Oblique pozisyonlar arka veya on oblik olarak adlandirilir.

•    Oblique pozisyonlarda vucudumuz ile masa standard 45°lik  bir aci yapar.

•   2 farkli oblique pozisyonu arasinda 90° lik bir aci vardir.

RPO   Sag posterior (arka) oblique
LPO   Sol posterior (arka ) oblique
RAO   Sag anterior (on ) oblique
LAO   Sol anterior (on) oblique

Not:
•    LPO (Sol arka oblik) ile RAO (Sag on oblik) alternatif pozisyondadir.
•    RPO (Sag arka oblik) ile LAO (Sol on oblik) alternatif pozisyondadir.

 Decubitus position

Decubitus

Abdomen grafilerinde hava ve sivi seviyesini belirlemek icindir. Hasta sekildeki gibi yatar pozisyondadir ve horizontal isin verilir. Vucudun masaya degen kismin ismini alir.

4 cesit decubitus pozisyon vardir:
•   Hasta sirt ustu yatar pozisyonda    decubitus dorsalis
•   Hasta karin ustu yatar pozisyonda  decubitus ventralis
•   Hasta sol yanina yatar pozisyonda  decubitus lateralis Left
•   Hasta sag yanina yatar pozisyonda  decubitus lateralis right

Not !
•   Horizontal isin kullandigimiz icin asagidaki gibi farkli projeksiyonlari elde ederiz.

   Hasta sirt ustu yatar pozisyonda      lateral projeksiyon
   Hasta karin ustu yatar pozisyonda   lateral projeksiyon
   Hasta sol yanina yatar pozisyonda   AP projeksiyon
   Hasta sag yanina yatar pozisyonda  PA projeksiyon